ZESPOŁY BADAWCZE

Nazwa projektu badawczego:

 

Religia, tożsamość i region Pomorza Zachodniego

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr Remigiusz Szauer – kierownik

2. ks. dr hab. prof. US Andrzej Draguła

3. ks. dr hab. prof. US Dariusz Śmierzchalski-Wachocz

4. ks. dr Radosław Mazur

5. dr hab. prof. US Maciej Kowalewski

6. prof. dr hab. Jerzy Madejski

 

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

 

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Socjologii

Instytut Literatury i Nowych Mediów

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

 

nauki teologiczne

nauki socjologiczne

literaturoznawstwo

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

1. dr hab. prof. PK Krzysztof Wasilewski – Politechnika Koszalińska – nauki polityczne

 

Opis projektu badawczego:

Celem inicjowanego projektu jest podjęta w kontekście 900-lecia chrztu ziem pomorskich próba odpowiedzi na pytanie jakie zachodzą związki pomiędzy rozmaitymi wymiarami religijności a uwarunkowaniami społeczno-kulturowymi i regionalnymi Pomorza Zachodniego wraz z uwzględnieniem potencjału modernizacyjnego tego regionu Polski. Istotną kwestią pozostaje odpowiedź na pytanie, na ile natura, natężenie oraz specyfika analizowanej więzi w społeczności lokalnej poczucie tożsamości regionalnej, poczucie „bycia u siebie”, wpływa na postawy religijne mieszkańców.

Dzięki wynikom badań (tak zrealizowanych w oparciu o źródła, jak i empirycznych) możliwe będzie poszerzenie wiedzy nie tylko na temat specyfiki Pomorza Zachodniego, ale przede wszystkim uwarunkowań religijności mieszkańców Pomorza Zachodniego. Takie badania nie były dotąd realizowane.

Planowane zadania:

– kwerenda badawcza

– organizacja konferencji naukowej pokazującej stan wiedzy o tożsamości regionalnej i metodologii badań regionalnych na Pomorzu Zachodnim

– badania empiryczne (ilościowe i jakościowe) realizowane przez firmę zewnętrzną

– sporządzenie raportu badawczego

– przygotowanie publikacji i organizacja konferencji zamykającej projekt

Harmonogram:

Plan badań na poziomie ogólnym dla omawianej tematyki zawiera następujące elementy:

1. konceptualizacja i operacjonalizacja problemu badawczego (związana z realizacją kwerendy i organizacją konferencji naukowej o metodologii badań regionalnych i pokazującej stan wiedzy „na dziś”) – do grudnia 2022,

2. przygotowanie, organizacja i realizacja badań (styczeń-czerwiec 2023) ,

3. opracowanie wyników i sporządzenie raportu badań (lipiec – grudzień 2023),

4. opracowanie i publikacja artykułów oraz organizacja konferencji naukowej (styczeń do czerwiec 2024)

 

 

Nazwa projektu badawczego: 

Biblia Ottona z Bambergu

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr hab. prof. US Cezary Korzec – kierownik

2. ks. prof. dr hab. Janusz Lemański

3. ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman

4. dr Piotr Goniszewski

5. ks. dr hab. prof. US Dariusz Śmierzchalski-Wachocz

6. ks. dr Tadeusz Ceynowa

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

Ks. dr Michał Sołomeniuk – dyrektor Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie

Opis projektu badawczego:

Działalność misyjna Kościoła ma swoje teologiczne źródło w nakazie misyjnym Jezusa Chrystusa: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody”. Na przestrzeni wieków zmieniały się formy prowadzenia misji. Stałym jej elementem, jej treścią, jest Biblia.

Projekt badawczy BOB zmierza do odtworzenia „środowiska biblijnego” Ottona z Bambergu. Z powodu brak bezpośrednich źródeł np. pism Ottona, które mogły świadczyć o miejscu Biblii w jego koncepcji misji prowadzonej na Pomorzu Zachodnim, kwerendy archiwalne przeprowadzone w miejscach związanych z życiem Ottona (Bamberg, Gniezno, Płock i inne) zmierzają do odtworzenia jego „biblijnego środowiska”. Zostaną opisane dostępne w archiwach egzemplarze Biblii pochodzące z okresu XI i XII, komentarze i inne źródła do odtworzenie kościelnego środowiska biblijnego tego okresu.

W badaniach szczególna uwaga zostanie zwrócona na opisy misji prowadzonych w tym samym okresie w innych miejscach zwłaszcza na terenie Skandynawii. Zgromadzony materiał może się okazać pomocny do przeprowadzenia porównań z misją Ottonową.

Planowane zadania:

Kwerendy archiwalne i muzealne w Bambergu, Płocku, Gnieźnie, Santoku.

Studium literatury przedmiotu: misje Kościoła w okresie XI i XII wieku  na terenach wokół basenu Morza Bałtyckiego

Studium literatury przedmiotu Biblia w życiu Kościoła XI i XII wieku

Harmonogram:

lato 2022     kwerendy archiwalne: Bamberg, Płock, Gniezno, Santok

lato 2022     studium literatury

jesień 2022  przygotowanie raportu

zima 2022   upublicznienie raportu

Nazwa projektu badawczego: 

Biskup Otton z Bambergu w przestrzeni pomorskiego Kościoła 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:
1. ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman Instytut Nauk Teologicznych nauki teologiczne
Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):
Opis projektu badawczego:

Niniejsza publikacja wpisuje się w wymiarze naukowym w podejmowany trud przeżywania 50. rocznicy powołania diecezji szczecińsko-kamieńskiej w 2022 r., której św. Otton z Bambergu od 24 września 1972 r., obok Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła jest drugim jej patronem – na mocy dekretu prymas Polski kard. Stefana Wyszyńskiego i 900-lecie pierwszej wyprawy misyjnej biskupa bamberskiego na Pomorze – zaplanowane na 2024 rok.

Zawarta treść w niniejszej monografii ukazuje postać bp. Ottona z Bambergu i jego osiągnięcia w dwóch wyprawach ewangelizacyjnych na Pomorze, z uwzględnieniem misyjnego szlaku, na tle sytuacji politycznej i kościelnej tych ziem, a także rozwój kultu Świętego Biskupa, jako Apostoła Pomorza i Patrona – na tle zmieniającej się tutaj na przestrzeni dziejów organizacji kościelnej – szczególnie w przestrzeni katolickiej i to głównie w ramach granic archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Wymiar edukacyjny zyskuje tutaj również wielką wagę, ze względu na wspomniane jubileusze.

 

Planowane zadania:

Prośba do Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego o dodruk niniejszej monografii w ilości 200 egzemplarzy

Szczecińskie Wydawnictwo Naukowe, Szczecin 2021, ss. 260

 

Harmonogram:
Dodruk – jesień 2022 r.

Nazwa projektu badawczego:

 

Odradzanie się kultu św. Ottona z Bambergu na Pomorzu i ziemi lubuskiej

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman – kierownik

2. ks. dr hab. prof. US Dariusz Śmierzchalski-Wachocz

3. ks. dr Tadeusz Ceynowa

 

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

nauki teologiczne

nauki teologiczne

nauki teologiczne

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

1. dr Bożena Grabowska, Delegatura Wojewódzkiego Urzędu Konserwatora Zabytków w Gorzowie Wlkp.

2. Małgorzata Pytlak, Muzeum w Santoku

3. ks. dr Grzegorz Harasimiak, proboszcz parafii MB Bolesnej w Pyrzycach – miejsce Studzienki św. Ottona

 

Opis projektu badawczego:

Odtworzenie procesu tworzenia ośrodków duszpasterskich,

Architektura i wystrój obiektów sakralnych

Podtrzymywanie kultu, liturgia, nabożeństwa

Materialne ślady historyczne pochodzące z wykopalisk archeologicznych

Planowane zadania:

Kwerenda archiwalna w Słupsku, Koszalinie, Zielonej Górze, Gorzowie Wlkp., Santoku, Pyrzycach, Szczecinie, Wrocławiu i Berlinie

Studium literatury przedmiotu

Harmonogram:

Kwerenda archiwalna lato –  jesień 2022

Studium literatury lato – jesień 2022

Publikacja 2023

Nazwa projektu badawczego:

 

Przymus czy dobrowolność przyjmowania Ewangelii? Idea wolności religijnej w prawodawstwie kościelnym, historia i teraźniejszość

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr Dariusz Mazurkiewicz

 

Instytut Nauk Teologicznych nauki teologiczne
Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

brak

 

Opis projektu badawczego:

Projekt powstaje w związku z 900-leciem chrztu Pomorza

Będzie miał na celu zbadanie:

·         aspektów prawnych prowadzenia misji wśród pogan w średniowieczu oraz poszanowania wolności religijnej,

·         skuteczności misji wśród pogan,

·         rozwoju idei wolności religijnej w prawodawstwie kościelnym,

·         aktualnych norm kanonicznych dotyczących prawa do wolności religijnej,

·         ewolucji prawodawstwa kościelnego dotyczącego wolności religijnej.

Projekt obejmuje zagadnienia związane z prawem kanonicznym, teologią, historią i filozofią prawa.

Może służyć ukazaniu środowiska prawnego działalności Ottona z Bambergu oraz dzisiejszych norm dotyczących zasad głoszenia Ewangelii nieochrzczonym.

 

Planowane zadania:

– Zebranie materiałów prawno-historycznych dotyczących aspektów prawnych średniowiecznych misji wśród pogan

– Zebranie materiałów dotyczących misji św. Ottona z Bambergu na Pomorzu.

– Analiza materiałów historycznych

– Analiza aktualnego stanu prawodawstwa kościelnego dotyczącego wolności religijnej

– Napisanie artykułu i wydanie go w czasopiśmie naukowym (wysokopunktowanym)

 

Harmonogram:

Kwerenda w wybranych archiwach i bibliotekach – lipiec –wrzesień 2022

Analiza zgromadzonego materiału – październik 2022

Powstanie artykułu naukowego – listopad – grudzień 2022

 

Nazwa projektu badawczego:

 

Pomerania Sacra. Świeci, błogosławieni, słudzy Boży związani z pomorską i lubuską ziemią

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman

 

Instytut Nauk Teologicznych nauki teologiczne
Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

 

Opis projektu badawczego:

    Historia Kościoła katolickiego znaczona jest dziejami świętych, którzy w swoim życiu potrafili w pełni zrealizować Ewangelię Jezusa Chrystusa lub ponieśli męczeńską śmierć za wiarę. Bez świętych chrześcijaństwo byłoby anonimowe i bezbarwne.

Celem niniejszego opracowania jest ukazanie świętych, błogosławionych, sług i służebnic Bożych, którzy przeszli przez ziemię pomorską i lubuską i ją uświęcili. Niektórzy z nich urodzili się na ziemi pomorskiej i lubuskiej, inni przybyli tutaj jako misjonarze, czy duszpasterze Kościoła, a jeszcze inni związali z nią swoje życie i twórczą działalność. Wszyscy stali się chlubą i ozdobą tych ziemi. Na przestrzeni minionego tysiąclecia oprócz 6 świętych misjonarzy z tą ziemią związane były: 3 osoby święte, 7 błogosławionych oraz 4 osoby – słudzy Boży.

 

Planowane zadania:

Kwerenda archiwalna w Szczecinie, Kamieniu Pomorskim, Świnoujściu, Poznaniu, Zielonej Górze, Gnieźnie, Słupsku, Koszalinie, Myślibórz, Gorzów Wlkp., Kwidzyń, Międzyrzecz

 

Harmonogram:

Wiosna/lato 2022 kwerenda archiwalna

Lato/jesień 2022 studium literatury

Podsumowanie badań zima 2022/23

Publikacja wiosna 2023

 

Nazwa projektu badawczego:

 

Jubileusz 900-lecia chrztu Pomorza – misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu. Pomoce liturgiczno-katechetyczno-pastoralne

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr Andrzej Krzystek – kierownik

2. ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman

3. bp prof. dr hab. Henryk Wejman

4. ks. dr Marcin Szczodry

Instytut Nauk Teologicznych nauki teologiczne
Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):
1. ks. dr G. Jankowiak – sekretarz zespołu archidiecezji ds. przygotowania obchodów jubileuszu
900-lecia chrztu Pomorza2. ks. dr Paweł Płaczek – dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Metropolitalnej
Opis projektu badawczego:

Promocja i przygotowanie do jubileuszu 900-lecia chrztu Pomorza Zachodniego.

W opracowanym zbiorze znajdą się teksty liturgiczne związane ze św. Ottonem, materiały katechetyczne i zestaw (zestawy) wybranych tekstów opartych na żywotach św. Ottona z Bambergu. Całość opracowania poprzedzi zarys historii życia i działalności, a także duchowości Apostoła Pomorza.

 

Planowane zadania:

Przygotowanie materiałów liturgicznych, katechetycznych, pastoralnych dla duszpasterzy i katechetów.

 

Harmonogram:

Zespół przygotuje materiały do druku do końca września 2022 roku.

 

Nazwa projektu badawczego:

 

Jubileusz 900-lecia chrztu Pomorza – misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu. Upamiętnienie jubileuszu w dziełach sztuki sakralnej i w monografiach naukowych

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

ks. dr Andrzej Krzystek

 

Instytut Nauk Teologicznych

 

nauki teologiczne
Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):
Opis projektu badawczego:

Celem projektu jest upamiętnienie jubileuszu 900-lecia w formach trwałych sztuki sakralnej. W zakresie projektu mieści się projekt baptysterium 900-lecia, drzwi do kościoła wykonane w odlewie z brązu, tablica pamiątkowa.

W projekt badawczy wpisują się monografie naukowe ukazujące konsekwencje chrztu Pomorza w ważnych dla archidiecezji strukturach takich jak Wydział Teologiczny na Uniwersytecie Szczecińskim, bazylika katedralna i kościół pw. św. Jana Pawła II, jako wotum wielkiego jubileuszu. W ramach projektu powstaną następujące monografie naukowe:

1.      Proces tworzenia Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Szczecińskim (2022)

2.      Baptysterium 900-lecie chrztu Pomorza (2023)

3.      Katedra szczecińska – istotne miejsca przestrzeni liturgicznej. Studium historyczno-teologiczno- liturgiczne (2024)

4.      Hermeneutyka przestrzeni liturgicznej kościoła pw. św. Jana Pawła II w Szczecinie (2025)

 

Planowane zadania:

Zlecenie na podstawie wytycznych wykonania projektu realizacyjnego baptysterium , drzwi z brązu i tablicy pamiątkowej.

Przygotowanie czterech monografii j.w. w latach 2022-2025.

Wydanie II monografii: Katedra szczecińska – nigdy nie ukończona, dziedziczona i zadawana (wydanie I, Szczecin 2017 zostało wyczerpane).

 

Harmonogram:

1. Zlecenie wykonania projektu realizacyjnego baptysterium jubileuszu 900-lecia (2022)

2. Wydanie II monografii: „Katedra szczecińska – nigdy nie ukończona, dziedziczona i zadawana” (2022)

3. Wydanie monografii: „Proces tworzenia Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Szczecińskim” (2022)

4. Zlecenie wykonania projektu realizacyjnego drzwi z brązu upamiętniających jubileusz 900-lecia chrztu Pomorza do kościoła pw. św. Jana Pawła II (2022)

5. Wydanie monografii: „Baptysterium 900-lecie chrztu Pomorza” (2023)

6. Zlecenie wykonania projektu realizacyjnego tablicy pamiątkowej do katedry upamiętniającej jubileusz 900-lecia chrztu Pomorza (2023)

7. Wydanie monografii: „Katedra szczecińska – istotne miejsca przestrzeni liturgicznej. Studium historyczno–teologiczno-liturgiczne” (2024)

8. Wydanie monografii: „Hermeneutyka przestrzeni liturgicznej kościoła pw. św. Jana Pawła II w Szczecinie” (2025)

 

 

Nazwa projektu badawczego:

 

Szlak św. Ottona

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. dr Marcin Szczodry – kierownik

2. dr Tomasz Duda

 

 

Instytut Nauk Teologicznych

 

Instytut Gospodarki Przestrzennej i Geografii Społeczno-Ekonomicznej

 

nauki teologiczne

 

geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna

 

 

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):
Opis projektu badawczego:

Celem inicjowanego projektu jest próba odtworzenia szlaku misyjnego św. Ottona na Pomorzu Zachodnim. Sięgając do źródeł historycznych, najnowszych opracowań naukowych dotyczących misji rechrystianizacyjnej św. Ottona podejmie się wysiłek opracowania Szlaku Ottonowego, który będzie mógł być kolejną propozycją zarówno pielgrzymkową, kulturową jak i turystyczną na terenie Pomorza Zachodniego. Projekt, oprócz celu ściśle naukowego, ma także za zadanie promowanie dziedzictwa kulturowego Pomorza Zachodniego i lokalnej turystyki religijnej.

W ramach projektu planuje się nawiązać współpracę z Urzędem Marszałkowskim oraz miejscowościami związanymi z misją św. Ottona z Bambergu w celu promocji Szlaku Ottonowego wśród mieszkańców regionu.

 

Planowane zadania:

– kwerenda badawcza

– artykuł naukowy na temat Szlaku Ottonowego

– nawiązanie współpracy z Urzędem Marszałkowskim oraz miejscowościami leżącymi na Szlaku Ottonowym

– organizacja konferencji popularnonaukowych w miejscowościach leżących na Szlaku Ottonowym

– wydanie przewodnika pielgrzymkowo-turystycznego (realizowane przez podmiot zewnętrzny)

– organizacja wyjazdu autokarowego dla studentów Wydziału Teologicznego oraz zaproszonych gości w celu promocji Szlaku Ottonowego

– przygotowanie materiałów promocyjnych

– przygotowanie publikacji i organizacja konferencji zamykającej projekt

 

Harmonogram:

1. konceptualizacja i operacjonalizacja problemu badawczego – październik 2022

2. przeprowadzenie kwerendy badawczej – grudzień 2022

3. przygotowanie artykułu naukowego – luty 2023 (zgłoszenie do czasopisma, aby mógł być wydany w 2023 r.)

4. nawiązanie współpracy z Urzędem Marszałkowskim oraz miejscowościami leżącymi na Szlaku Ottonowym – styczeń 2023

5. organizacja konferencji popularnonaukowych w miejscowościach leżących na Szlaku Ottonowym – maj-grudzień 2023

6. przygotowanie i wydanie przewodnika pielgrzymkowo-turystycznego – październik 2023

7. organizacja wyjazdu autokarowego dla studentów Wydziału Teologicznego oraz zaproszonych gości w celu promocji Szlaku Ottonowego – październik 2023

8. wydanie materiałów promocyjnych – październik 2023

9. organizacja konferencji naukowej – listopad 2023

 

Nazwa projektu badawczego:

 

Historia świętości – świętość w historii

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. ks. prof. dr hab. Janusz Bujak – kierownik

2. bp prof. dr hab. Henryk Wejman

3.  dr Aneta Krupka

 

 

Instytut Nauk Teologicznych

 

Instytut Nauk Teologicznych

Instytut Nauk Teologicznych

 

nauki teologiczne

 

nauki teologiczne

nauki teologiczne

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

 

1. ks. dr hab. Janusz Królikowski, prof. UPJP2 (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, nauki teologiczne)

2. ks. prof. dr hab. Ireneusz Werbiński (Kollegium Jagiellońskie – Toruńska Szkoła Wyższa, nauki teologiczne)

3. prof. dr hab. Stanisław Rosik (Uniwersytet Wrocławski, historia)

4. dr hab. Katarzyna Parzych-Blakiewicz, prof. UWM (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, nauki teologiczne)

5. mgr Monika Rusakiewicz (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, historia)

6. mgr Kazimierz Raczyński (Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie, nauki teologiczne)

7. mgr Tomasz Skonieczny (Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie, historia)

 

Opis projektu badawczego:

Projekt badawczy wpisuje się w obchody rocznicy 900-lecia misji ewangelizacyjnej Pomorza, które było dziełem św. Ottona z Bambergu. Działalność Apostoła Pomorza będzie rozważana w szerszej perspektywie, na tle innych świętych postaci, które odznaczały się charyzmatem misyjności albo byli związani z tymi terenami, tworząc lokalny Kościół. W doświadczeniu Kościoła widzimy bowiem wzajemne oddziaływanie na siebie poszczególnych osób ogłoszonych świętymi i błogosławionymi. Co warte podkreślenia, dostrzegalna jest także swoista trwałość ich żywotów przez kolejne wieki – w pobożności i pamięci ludu Bożego. Badając więc historię lokalnego Kościoła i lokalnych ziem, na styku teologii i historii, chcemy podjąć naukową refleksję o fenomenie historii świętości Ottona z Bambergu, ale także innych postaci, jak np. bł. Dorota z Mątów, które ukształtowały pomorski Kościół. Aby zrozumieć jak złożony i wieloetapowy był ten proces kształtowania się Kościoła właśnie w tym aspekcie świętości konieczne jest nie tylko teologiczne spojrzenie na fenomen świętości i poszczególne hagiografie, ale także podjęcie refleksji nad skomplikowanymi historycznymi losami pomorskiego Kościoła. Kontekstem, zarówno w wymiarze teologicznym, jak i historycznym jest także misyjność, jako wyraz dynamizmu rodzącego się polskiego Kościoła i jeden z fundamentalnych wymiarów samorozumienia Kościoła.

Jedną z propozycji stworzenia przestrzeni do takiej refleksji jest projekt organizacji ogólnopolskiej konferencji naukowej pn. Misja świętości jako konstytutywny wymiar Kościoła na przykładzie historii Pomorza. Konferencja ta będzie platformą wymiany myśli i owoców badawczej pracy dla specjalistów z dziedziny teologii i historii.

Konferencja zostanie zorganizowana w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, w którym mieści się siedziba Instytutu Teologicznego w Koszalinie. Zakładamy bowiem, że konferencja będzie interesującą propozycją poszerzenia wiedzy dla studentów i słuchaczy tego Instytutu. Oprócz możliwości uczestnictwa stacjonarnego zaplanowano także transmisję on-line (na żywo), co pozwoli wysłuchać wykładów zaproszonych gości także innym osobom, które nie będą mogły być obecne stacjonarnie. Przyczyni się to do popularyzacji i upowszechnienia prezentowanych zagadnień, a także ułatwi zdalny udział osobom z innych części kraju lub o ograniczonej mobilności.

Druga część projektu dotyczy przygotowania i organizacji warsztatów dla nauczycieli: jednego dla nauczycieli historii i jednego dla nauczycieli religii. We współpracy z Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie zostanie zaprojektowany kurs doszkalający dotyczący tematyki historii Ottona i chrztu Pomorza oraz znaczenia tych faktów dla historii Polski; w przypadku nauczycieli religii aspekt historyczny będzie także uzupełniony refleksją o świętości oraz elementami historii Kościoła lokalnego. Ma to wyposażyć nauczycieli w narzędzia merytoryczne do przeprowadzenia lekcji inspirowanych tą tematyką, adekwatnie do nauczanego przedmiotu. Wymiar wiedzy zostanie uzupełniony o opracowanie właściwych narzędzi dydaktycznych (np. kart pracy), które będą cennym wsparciem do poprowadzenia zajęć o tej tematyce.

 

Planowane zadania:

1.      Organizacja ogólnopolskiej konferencji naukowej.

2.      Organizacja dwóch kursów doskonalących dla nauczycieli historii i religii.

 

Harmonogram:

·         Działania przygotowawcze i organizacyjne: czerwiec-październik 2022r.

·         Promocja konferencji: październik/listopad 2022r.

·         Organizacja konferencji: listopad 2022r.

·         Organizacja kursów dla nauczycieli historii i religii: listopad 2022r.

 

Nazwa projektu/zespołu badawczego:

 

Po co i jak uczyć w szkole o chrzcie Pomorza?

 

Zespół badawczy:
Imię i nazwisko: Instytut US: Dyscyplina:

1. dr Katarzyna Lemek – kierownik zespołu

2. mgr Joanna Morawska-Tołek

 

Instytut Nauk Teologicznych

 

Instytut Historyczny (doktorantka)

nauki teologiczne

 

historia

Podmioty i osoby zewnętrzne (w przypadku osób podać imię i nazwisko, reprezentowaną jednostkę i dyscyplinę):

mgr Sylwia Klik (nauczycielka historii w XIV Liceum Ogólnokształcącym i Szkole Podstawowej nr 61 w Szczecinie)

 

Opis projektu badawczego:

W Polskim Dyrektorium Katechetycznym czytamy, że „katecheza ma obejmować poważne studium historii Kościoła powszechnego, partykularnego, jak i lokalnego. Studium to winno odnosić problemy historyczne do dzisiaj Kościoła, podejmować również zagadnienia trudne i drażliwe”. (PDK 68) Zajęcia religii prowadzone w oparciu o aktualne programy nauczania uwzględniają ten postulat, przewidując omówienie z uczniami zagadnień z historii Kościoła powszechnego i polskiego. W podręcznikach ogólnopolskich do nauczania religii brakuje zagadnień związanych z dziejami Pomorza. Zbliżający się jubileusz 900 – lecia misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu jest szansą na popularyzację wiedzy o tym wydarzeniu wśród uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Podczas rozmów z uczniami można usłyszeć, że tematy historyczne poruszane na szkolnych lekcjach religii są dla nich mało atrakcyjne, a nauczyciele religii stają przed pytaniem – po co i jak uczyć historii na prowadzonych przez siebie zajęciach.

Głównym efektem projektu będzie wypracowanie modeli nauczania o historii Kościoła podczas zajęć religii w szkole.  W badaniach szczególna uwaga zostanie zwrócona na przygotowanie materiałów dydaktycznych służących poszerzeniu znajomości wydarzeń związanych z chrztem Pomorza.

 

Problemy badawcze:

1.      Metodyka omawiania zagadnień historycznych na lekcjach religii

Jakie metody są proponowane w obecnie obowiązujących podręcznikach do nauki religii przy omawianiu zagadnień z historii Kościoła?

2.      Chrzest Pomorza w szkolnym nauczaniu religii.

 

Planowane zadania:

– studium literatury przedmiotu: chrzest Pomorza,

– kwerenda materiałów źródłowych o misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu

– analiza podręczników do nauczania religii dla ucznia i poradników metodycznych dla nauczyciela pod kątem doboru metod dydaktycznych w tematach dotyczących historii Kościoła,

– wypracowanie modeli nauczania o historii Kościoła na lekcjach religii,

– stworzenie przykładowych scenariuszy zajęć o chrzcie Pomorza wraz z materiałami dydaktycznymi,

– organizacja warsztatów dla nauczycieli religii,

– organizacja konferencji naukowej

Harmonogram:

jesień/zima  2022 – studium literatury

jesień/zima  2022 – kwerenda materiałów źródłowych

wiosna 2023 – analiza podręczników

lato 2023 – podsumowanie badań i opracowanie scenariuszy zajęć

jesień 2023 – warsztaty dla nauczycieli

zima 2023 – konferencja